500 v.C. – 1400
Beieraar, ca. 1300 (Mouchan, Zuid-Frankrijk)
433 vC ondergrondse klokmuziek in China
De Chinese Markies Yi wordt begraven met 8 concubines, een hond en 125 muziekinstrumenten, waaronder een spel van 65 klokken. Het instrument van de Lage Landen bestond dus in zekere zin al in China, tot aan de ontdekking van het graf in 1977 weliswaar ondergronds.
1178 vier poten en de term ‘carillon’
In het Franse dierenepos Le Roman de Renart klepelt de dronken wolf Primaut ‘a carenon’, dus met zijn 4 (quatre) poten. De Franse – en vandaag internationale – term carillon betekent dus oorspronkelijk ‘beieren op 4 klokken.’
Wat de dronken wolf doet in het verhaal, doen nuchtere klokkenluiders in verschillende Europese regio’s: ze trekken met touwen aan klepels van luidklokken en zenden bij bijzondere gelegenheden vrolijke beats over de stad. Tijdens deze activiteit worden ze ‘beyaerders’ genoemd.
1260 de pijnlijke intrede van de term ‘beiaard’
In het dierenepos Vanden Vos Reynaerde ontmant kater Tibeert de pastoor die hem belaagt. Diens beschadigde klokkenspel wordt ‘beyaert’ genoemd, en dat 250 jaar voor het ontstaan van het muziekinstrument met die naam. Was de beiaard dus het resultaat van een eeuwenlange ontwikkeling? Deze passage is dus niet enkel pikant, maar ook wetenschappelijk interessant.
1377 premium-uurwerken in klokkentorens
De Franse stad Sens en de Zuid-Nederlandse steden Ieper, Gent en Doornik kopen een torenuurwerk, uitgerust met bijzonder alert-systeem. Om de aandacht van de omwonenden te vestigen op het uursignaal wordt de eerste uurslag aangekondigd door 2 ding-dong-klokjes. Slim!
Dit is de kiem van de beiaardautomaat.
Beiaard.be 