1900 – 1950

De deelnemers aan het Algemeen Nederlands Congres wonen in Mechelen een concert van Jef Denyn bij. In de Nederlandse pers verschijnen laaiende recensies. Het begin van wat vandaag een hype wordt genoemd.

Op 30 april geeft Jacob Vincent, beiaardier van het Paleis op de Dam, een concert om de geboorte van prinses Juliana bekend te maken. Op de Dam ziet het zwart van het volk en Nederland is opgelucht: een grote dynastieke zorg is achter de rug.

Bewonderaars van Jef Denyn willen de toekomst van Mechelen als beiaardstad en als toeristische aantrekkingspool verankeren. Ze schrijven plannen voor een nationale beiaardschool, gevestigd in Mechelen en met Denyn als directeur. Maar dan breekt de oorlog uit.

In de eerste weken van WO I vallen de beiaarden van Dinant, Leuven en Dendermonde. De westerse wereld treurt mee: dichters en musici in Frankrijk, het Gemenebest en de USA bezingen het lot van de ‘Broken Bells of Flanders’, tot zwijgen gebracht door een barbaarse bezetter.

De Amerikaanse civil servant William Gorham Rice publiceert Carillons in Belgium and Holland, het eerste boek over beiaardkunst van de moderne tijd. Mede door de oorlogsgebeurtenissen in België wordt het boek een groot succes in de Verenigde Staten.

De grote Britse componist Edward Elgar componeert een werk voor spreekstem en orkest, getiteld Carillon, waarmee hij liefdadigheidsconcerten dirigeert in Engeland. De opbrengsten zijn bestemd voor de door de oorlog getroffen Belgische bevolking.

De Amerikaanse kunstschilder George Edwards publiceert Vanished Towers and Chimes of Flanders. Hij beschrijft een Vlaanderen waar haast alle beiaarden verwoest zijn. Fake news dat gunstig was voor het aanzien van de beiaardkunst.

Op 21 februari wordt in Arnhem de ‘Algemeene Klokkenspel-Vereeniging’ opgericht, de oudste beiaardvereniging in de geschiedenis. Ze heeft een afdeling ‘Noord-Nederland’ en een afdeling ‘Zuid-Nederland’, waarmee België wordt bedoeld.

In Mechelen vindt het eerste internationaal beiaardcongres in de geschiedenis plaats. Aanleiding is Jef Denyns 35^ste jubileum als stadsbeiaardier. Kardinaal Mercier ontvangt de deelnemers op het aartsbisschoppelijk paleis.

In Mechelen wordt een Nationale Beiaardschool opgericht om de stad als internationaal centrum voor beiaardkunst te bestendigen. De 60-jarige Jef Denyn wordt de eerste directeur. Vandaag is de school wereldwijd toonaangevend.

Vier  eeuwen na Columbus ontdekt de beiaard Amerika – of beter, ontdekt Amerika de beiaard. The Metropolitan Methodist Church in Toronto krijgt een beiaard van 23 klokken, een gift van Chester Massey ter nagedachtenis van zijn overleden echtgenote.

John D. Rockefeller, toen de rijkste man van de planeet, plaatst in ‘zijn’ Park Avenue Baptist Church in New York een beiaard van 53 klokken.

Hij heeft een klok meer dan de beiaard van Gent, de grootste tot dan toe, en klinkt een toon zwaarder dan de zwaarste tot dan toe, die van Mechelen.

In het stadhuis van Kaapstad speelt de Antwerpse beiaardier Anton Brees een herdenkingsbeiaard in, gefinancierd door de Zuid-Afrikaanse vrouwen. Enkele klokken verwijzen naar slagvelden in Vlaanderen: Ypres, Messines en Passchendaele.

Mechelaar Kamiel Lefévere migreert naar de Verenigde Staten en wordt een van de pioniers van de beiaardcultuur in de Nieuwe Wereld.

Amerikaanse ingenieurs schenken een beiaard voor de nieuwe universiteitsbibliotheek van Leuven, als herinnering aan hun 1792 gesneuvelde collega’s tijdens WO I. Zij planten een stuk Noord-Amerikaanse beiaardcultuur op Europese bodem.

De Groot-Nederlandse aspiraties van de Algemeene Klokkenspel-Vereeniging blijken politiek niet haalbaar. De Lage Landen splitsen ook op beiaardvlak en de vereniging wordt herdoopt tot ‘Nederlandse Klokkenspelvereniging’ met zetel in Arnhem.

Edward Bok, op zesjarige leeftijd geëmigreerd uit Den Helder, maakt fortuin in de USA en schenkt het land iets terug: Mountain Lake Sanctuary, een subtropisch park in Florida met een art-deco beiaardtoren: de mooiste beiaardplek ter wereld.

De Mechelse Adèle Colson studeert als eerste vrouw af aan de Beiaardschool. Na een mislukte sollicitatie voor het stadsbeiaardierschap in Gent verscheurt ze haar diploma. In Mechelen is het paviljoen aan de Beiaardschool naar haar genoemd.

Rockefeller moet de grootste hebben. Hij verhuist zijn beiaard naar zijn nieuwe Riverside Church en breidt hem uit tot 72 klokken, met een totaal klokgewicht van 92 ton. Mechelaar Kamiel Lefévere wordt zijn beiaardier. Tot in 2023 is het de zwaarste beiaard ter wereld.

In Wellington wordt een nationaal gedenkteken ingehuldigd voor de 16.697 Nieuw-Zeelandse gesneuvelden: een art-decotoren met zware beiaard. Vier  klokken dragen vertrouwde namen: Passchendaele, Messines, Flanders Fields en Ypres.

Onder de beiaardtoren van het parlement in Ottawa wordt de Noord-Amerikaanse beiaardiersgilde opgericht. Beiaardiers in de USA en Canada treden uit de schaduw van de Mechelse beiaardbeweging.

Van 1942 tot 1944 zetten de nazi’s massaal torenklokken op transport naar Hamburg, waar hun brons wordt gerecycleerd voor de oorlogsindustrie. Nederland verliest enkele belangrijke beiaarden; in België zijn beiaarden vrijgesteld van opeising.

Britse bommen treffen Potsdam; de Garnisonskirche brandt. De klokken, gegoten in Amsterdam, blijven het Pruisische lied Über Treu und Redlichkeit spelen tot ze een voor een neerstorten. Het is de laatste beiaard die sneuvelt in WO II.

Na de oorlog dient zich een enorme vervangingsmarkt voor klokken aan, reden voor torenuurwerkfabrikant Eijsbouts in Asten om ook klokken te gaan gieten. Het bedrijf zet zich in de markt met een Reizende Beiaard die Nederland doorkruist.