1700 – 1800

Tsaar Peter de Grote wenst de grote steden in Rusland een Hollandse couleur locale te geven. Hij bestelt drie beiaarden voor het Kremlin en later een voor de kathedraal van zijn nieuwe hoofdstad Sint-Petersburg.

Antwerpenaar Hendrick Joltrain verdubbelt de geheugencapaciteit van de beiaardautomaat door een speeltrommel met twee reeksen kolommen te ontwikkelen. Die draait per uur tweemaal rond. De trommel in de Sint-Gommaruskerk in Lier draait nog steeds zijn dubbele rondjes.

Op 8 april wordt in de St.-Germanuskerk in Tienen Matthias Vanden Gheyn boven de doopvont gehouden. Hij is de zoon van Elisabeth Peeters en klokkengieter Andries Vanden Gheyn. Onthou zijn naam, wij gaan nog horen van dit kereltje.

Koning Johan V van Portugal informeert naar de prijs van een beiaard uit de Lage Landen voor zijn nieuw paleis in Mafra. ‘Zo goedkoop? Dan neem ik er twee’. Zo realiseert hij, met zijn commissie op de goudwinning in Brazilië, het grootste beiaardproject uit de geschiedenis: een zware beiaard in elk van de twee torens van de paleisbasiliek, met twee speeltrommels per instrument. 

De Utrechtse stadsbeiaardier Johann Fischer publiceert als eerste een monografie over de beiaard, vandaag een belangrijke documentaire bron.

Hij neemt de afbeelding van het boek van Roccha uit 1612 over. De speler is realistischer weergegeven dan het instrument.

Vijf kandidaten melden zich voor een anoniem speelexamen op de stadsbeiaard van Leuven. Speler nr. 5 ‘excelleerde verre boven de anderen’ en werd aangesteld tot stadsbeiaardier. Zijn naam: Matthias Vanden Gheyn, later bijgenaamd ‘Bach van de beiaard.’  

De Antwerpse schouwburg brandt af. Violist en stadsbeiaardier Joannes de Gruytters gebruikt de vrijgekomen tijd nuttig en pent 194 beiaardbewerkingen neer. Vandaag is zijn Beiaardboek erkend als Vlaams topstuk.

Joris Dumery voltooit een zware beiaard voor het belfort van Brugge. Het instrument zal in de 19^de eeuw uitgroeien tot het vaakst bezongen klokkenspel ter wereld: betoverende muziek, hoog boven de stilte van het minnewater en zijn zwanen.

De jonge klokkengieter Andreas Jozef Vanden Gheyn, broer van beiaardier Matthias,  voltooit de beiaard van Hasselt en signeert hem als zijn opus 1. Vanden Gheyn wordt de grootste klokkengieter van de 18^de eeuw en verblijdt de wereld met nog 22 opusnummers.

In Leuven schrijft een muziekamateur, J.F. Letiège, een boek bijeen met 151 stukken voor beiaard. Wellicht kopieert hij arrangementen van de beroemde Matthias Vanden Gheyn. Dit belangrijke handschrift, dat onder meer muziek bevat voor gilden, broederschappen en universitaire evenementen, wordt pas herontdekt in 1989.

De Engelse muziekhistoricus Charles Burney reist door Europe en publiceert een dagboek over zijn muzikale avonturen. Vol misprijzen beschrijft hij de ‘barbaarse’ beiaarden in de Lage Landen. Citaat: ‘In Amsterdam houdt men enkel van de klank van klokken en van dukaten.’

De Leuvense klokkengieter Andreas Jozef Vanden Gheyn sterft. Met hem verdwijnt de vaardigheid om klokken op toon te stemmen. Vanaf nu zullen een eeuw lang klokkengieters niet meer in staat zijn om zuiver klinkende klokken te vervaardigen.

De Franse revolutionairen komen op bezoek in de Zuidelijke Nederlanden. Kerk- en kloosterklokken worden gepromoveerd tot staatsbezit en worden ingezet ‘à un usage plus utile’: het slaan van munten en het gieten van kanonnen. Europa verliest 100.000 klokken. De meeste kerk- en abdijbeiaarden in de Zuidelijke Nederlanden verdwijnen.