G

 

Galmborden 

Galmborden zijn schuine planken die in galmopeningen worden aangebracht, enerzijds om neerslag buiten te houden, anderzijds om een echowerking te creëren in de klokkenkamer (zie Echowerking). 

 

Gelui 

Een verzameling klokken die gebruikt worden om te luiden wordt gelui genoemd. Men onderscheidt ze op basis van het aantal klokken en spreekt van  een viergelui, een vijfgelui enz. Het omvangrijkste gelui in de Lage Landen is dat van de domtoren te Utrecht, dat bestaat uit 13 klokken.  

Men maakt een onderscheid tussen een melodisch en een harmonisch gelui. Klokken van een harmonisch gelui laten een akkoord horen (bijvoorbeeld een driegelui met de klokken c – e – g), terwijl een melodisch gelui meestal bestaat uit klokken met een aantal opeenvolgende tonen (bijvoorbeeld een vijfgelui met als klokken c – d- e – g – a). Sommige geluien hebben specifieke benamingen gekregen, aangezien hun tonen overeenstemmen met het  beginmotief van welbepaalde gregoriaanse gezangen. Bekend is o.m. het Te Deum-motief (c – es – f) en het Pater Noster-motief (c – d – e).  

 

Gietproces 

Het vervaardigen van een klok is een vrij ingewikkeld proces. De meest gangbare methode is de zogenaamde verloren-wastechniek. Momenteel wordt die toegepast op de volgende wijze.  

Eerst wordt de binnenvorm van de klok gevormd (de kern). Die is opgebouwd uit stenen en cementzand.  Met behulp van een sjabloon wordt de kern gemodelleerd totdat ze de vorm van de binnenwand van de latere klok verkrijgt. Op de kern wordt de zogenaamde valse klok aangebracht. Die bestaat uit zand en heeft exact de vorm van de latere klok. De vorm wordt verkregen door middel van een tweede sjabloon, die de buitenwand van de klok weergeeft. Om het oppervlak glad te maken wordt de valse klok overgoten met een dunne laag was. Eventuele versieringen en opschriften worden ook aangebracht in was. Over de valse klok wordt de lemen mantel aangebracht. Dit geheel wordt verwarmd.    
Encyclopédie van Diderot en d’Alembert

Na afkoeling wordt de valse klok verwijderd, terwijl de kern en mantel, die vuurvast zijn, behouden blijven. Kern en mantel worden weer op elkaar geplaatst, zodat in de plaats van de valse klok een lege ruimte ontstaat. Door een opening in de mantel wordt brons op een temperatuur van 1.100° C in deze lege ruimte gegoten. 

Na een afkoelingsperiode, die enkele dagen kan duren, worden mantel en kern verwijderd en komt de klok te voorschijn. De klok moet nog gereinigd, gepolijst en gestemd worden vooraleer ze aan de opdrachtgever kan worden afgeleverd.
Encyclopédie van Diderot en d’Alembert