Jef Denyn

  (1862-1941)

 


  De man die de stenen deed wenen


Jef Denyn is de grondlegger van de hedendaagse beiaardkunst. In 1887 werd hij stadsbeiaardier van Mechelen in opvolging van zijn vader Adolf. Op dat ogenblik stond de belangstelling voor de beiaardkunst op een laag pitje. Op 1 augustus 1892 startte hij met maandagavondconcerten op de Sint-Romboutsbeiaard. Daar waar de traditionele marktbespelingen enkel een sfeerscheppend gebeuren waren, wilde Denyn met de maandagavondconcerten een bewust beiaardpubliek aantrekken. Vanaf 1906 werden deze concerten een echt fenomeen, dat duizenden luisteraars uit binnen- en buitenland aantrok. In dat jaar omschreef Karel van de Woestijne Denyn als de man die de stenen doet wenen. De traditie van zomeravondconcerten werd overgenomen door andere steden.  

Denyn was ook een begaafd technicus. Hij bracht vernieuwingen aan in de mechanische inrichting van de Sint-Romboutsbeiaard, zodat een virtuozer en genuanceerder spel mogelijk werd. Denyn ontplooide een actieve consultingactiviteit en het zogenaamd Denynstelsel, met als centraal element het tuimelaarrek, werd geleidelijk toegepast bij de meeste beiaarden ter wereld.  

In 1922 werd onder impuls van zijn Mechelse bewonderaars een beiaardschool opgericht. Denyn werd de eerste directeur en bleef die functie uitoefenen tot aan zijn dood. De Koninklijke Beiaardschool “Jef Denyn” is nog steeds een begrip in de beiaardwereld.  

Jef Denyn was de eerste die de beiaard deed zingen. Hij deed dit door het zogenaamd tremolospel, het snel afwisselend repeteren van twee of meer noten, waardoor de illusie ontstond van een aangehouden melodische lijn. Het tremolospel of de “gebonden zang”, zoals Denyn het noemde, was tot diep in de 20ste eeuw het handelsmerk van de Vlaamse beiaardiers.  

Het suggestieve spel van Denyn, waarbij virtuositeit en lyriek elkaar afwisselden, moet een enorme indruk hebben gemaakt op zijn publiek. Denyn kreeg dan ook talrijke ronkende bijnamen, zoals de Paderewski van de beiaard, de Prins der beiaardiers, the Master Bell Master enz. De mooiste eretitel vloeide uit de pen van William Gorham Rice : a soul in peace, among the stars.                   


terug | home